Trong bóng đá hiện đại, việc đánh giá một đội bóng đá hay không còn dựa trên cảm tính hay những nhận định chủ quan. Thay vào đó, các thông số chuyên sâu (advanced metrics) đóng vai trò quan trọng, cung cấp một cái nhìn toàn diện và chính xác hơn về sức mạnh thực sự của một đội bóng. Các thông số này không chỉ đo lường những gì xảy ra trên sân cỏ mà còn phân tích lý do tại sao chúng xảy ra, từ đó giúp chúng ta hiểu rõ hơn về lối chơi, chiến thuật, hiệu quả của từng cầu thủ và cả tập thể. Việc sử dụng các thông số chuyên sâu giúp các nhà phân tích, huấn luyện viên và người hâm mộ có thể đánh giá khách quan hơn về khả năng của một đội bóng, dự đoán kết quả trận đấu và đưa ra các quyết định chiến lược sáng suốt hơn.
Các thông số Expected Goals (xG) và Expected Assists (xA)
Giới thiệu về xG và xA
Expected Goals (xG) là một chỉ số thống kê đo lường chất lượng của một cơ hội ghi bàn. xG tính toán khả năng một cú sút sẽ trở thành bàn thắng dựa trên nhiều yếu tố, bao gồm góc sút, khoảng cách đến khung thành, vị trí của cầu thủ, loại đường chuyền và các yếu tố phòng ngự khác. Giá trị xG nằm trong khoảng từ 0 đến 1, với giá trị càng cao thì cơ hội ghi bàn càng rõ ràng. Ví dụ, một quả penalty thường có giá trị xG khoảng 0.76-0.78, cho thấy tỷ lệ thành công của một quả penalty là khoảng 76-78%.
Expected Assists (xA) tương tự như xG, nhưng nó đo lường khả năng một đường chuyền sẽ dẫn đến một cơ hội ghi bàn. xA đánh giá chất lượng của một đường chuyền dựa trên các yếu tố như loại đường chuyền, vị trí của người nhận, áp lực từ đối phương và khả năng tạo ra cơ hội ghi bàn rõ ràng.
Cách xG và xA được sử dụng để đánh giá đội bóng
xG và xA là những công cụ mạnh mẽ để đánh giá khả năng tấn công của một đội bóng. Một đội bóng có xG cao chứng tỏ họ tạo ra nhiều cơ hội ghi bàn chất lượng, ngay cả khi họ không thực sự ghi được nhiều bàn thắng. Điều này có thể cho thấy đội bóng đó có hàng công mạnh, có khả năng tạo ra các tình huống nguy hiểm và chỉ cần cải thiện khả năng dứt điểm để chuyển hóa cơ hội thành bàn thắng. Ngược lại, một đội bóng có xG thấp cho thấy họ gặp khó khăn trong việc tạo ra cơ hội ghi bàn rõ ràng, có thể do thiếu sáng tạo trong tấn công hoặc không đủ khả năng tận dụng các khoảng trống.
xA giúp đánh giá khả năng kiến tạo của các cầu thủ trong đội. Một cầu thủ có xA cao cho thấy anh ta có khả năng tạo ra những đường chuyền sắc sảo, mở ra cơ hội ghi bàn cho đồng đội. xA cũng giúp đánh giá hiệu quả của các chiến thuật tấn công, cho thấy đội bóng có tổ chức tốt trong việc tạo ra cơ hội ghi bàn từ các đường chuyền.
Ví dụ minh họa
Ví dụ, trong một mùa giải, một đội bóng A có tổng xG là 70, nhưng chỉ ghi được 60 bàn thắng. Điều này cho thấy đội bóng A có khả năng tạo ra cơ hội tốt, nhưng các cầu thủ dứt điểm chưa hiệu quả. Ngược lại, đội bóng B có tổng xG là 50, nhưng ghi được 60 bàn thắng. Điều này cho thấy đội bóng B có khả năng tận dụng cơ hội tốt, nhưng có thể không tạo ra đủ cơ hội để duy trì hiệu suất ghi bàn cao trong thời gian dài.
Các thông số về quyền kiểm soát bóng và chuyền bóng
Giới thiệu về các thông số
Quyền kiểm soát bóng (possession) là một chỉ số đơn giản nhưng quan trọng, đo lường tỷ lệ thời gian một đội bóng giữ bóng trong trận đấu. Tuy nhiên, quyền kiểm soát bóng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc kiểm soát trận đấu. Điều quan trọng hơn là cách đội bóng sử dụng quyền kiểm soát bóng đó.
Các thông số chuyền bóng bao gồm số lượng đường chuyền, tỷ lệ chuyền bóng chính xác (pass accuracy), số lượng đường chuyền vào khu vực 1/3 cuối sân đối phương (passes into final third) và số lượng đường chuyền tạo ra cơ hội ghi bàn (key passes). Những thông số này giúp đánh giá khả năng xây dựng lối chơi, tạo ra cơ hội và duy trì áp lực lên đối phương của một đội bóng.
Cách các thông số kiểm soát bóng và chuyền bóng được sử dụng để đánh giá đội bóng
Một đội bóng có tỷ lệ kiểm soát bóng cao và tỷ lệ chuyền bóng chính xác cao cho thấy họ có khả năng kiểm soát trận đấu, giữ bóng an toàn và xây dựng lối chơi từ tuyến dưới. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các đội bóng muốn chơi tấn công chủ động và kiểm soát thế trận. Tuy nhiên, nếu đội bóng chỉ giữ bóng mà không tạo ra cơ hội ghi bàn, thì quyền kiểm soát bóng đó trở nên vô nghĩa.
Số lượng đường chuyền vào khu vực 1/3 cuối sân đối phương và số lượng đường chuyền tạo ra cơ hội ghi bàn cho thấy khả năng tấn công của đội bóng. Một đội bóng có nhiều đường chuyền vào khu vực nguy hiểm và tạo ra nhiều cơ hội ghi bàn cho thấy họ có khả năng gây sức ép lên hàng phòng ngự đối phương và tạo ra những tình huống nguy hiểm.
Ví dụ minh họa
Ví dụ, đội bóng C có tỷ lệ kiểm soát bóng là 60%, tỷ lệ chuyền bóng chính xác là 85%, nhưng chỉ có 5 đường chuyền tạo ra cơ hội ghi bàn trong một trận đấu. Điều này cho thấy đội bóng C có khả năng kiểm soát bóng tốt, nhưng thiếu sự sáng tạo và khả năng tạo ra cơ hội rõ ràng. Ngược lại, đội bóng D có tỷ lệ kiểm soát bóng là 40%, tỷ lệ chuyền bóng chính xác là 75%, nhưng có 15 đường chuyền tạo ra cơ hội ghi bàn.
Các thông số phòng ngự
Giới thiệu về các thông số
Các thông số phòng ngự bao gồm số lần tắc bóng (tackles), số lần đánh chặn (interceptions), số lần phá bóng (clearances), số lần tranh chấp tay đôi thành công (duels won) và số lần cản phá cú sút (blocked shots). Những thông số này giúp đánh giá khả năng phòng ngự của một đội bóng, khả năng ngăn chặn đối phương tấn công và bảo vệ khung thành.
Cách các thông số phòng ngự được sử dụng để đánh giá đội bóng
Một đội bóng có số lần tắc bóng và đánh chặn cao cho thấy họ có khả năng giành lại bóng từ đối phương và ngăn chặn các đợt tấn công. Số lần phá bóng cao cho thấy đội bóng đó phải chịu nhiều áp lực và thường xuyên phải phá bóng để giải nguy. Tỷ lệ tranh chấp tay đôi thành công cao cho thấy các cầu thủ phòng ngự của đội bóng đó mạnh mẽ, quyết đoán và có khả năng chiến thắng trong các tình huống đối đầu. Số lần cản phá cú sút cao cho thấy thủ môn và các hậu vệ của đội bóng đó có khả năng phản xạ nhanh, phán đoán tốt và sẵn sàng hy sinh để bảo vệ khung thành.